Plan C

Hoe het begon

Wie het Scheppersinstituut kent, weet dat de afdeling Creatie & Mode ons einde mei telkens weer trakteert op een wervelende show waarin de leerlingen hun werkstukken van het afgelopen schooljaar voorstellen. Nu zouden de leerkrachten en leerlingen van die richting geen creatievelingen zijn als ze niet af en toe met traditie wilden breken. Het schooljaar 2015-2016 bleek daarvoor het ideale moment. Het jaarthema en de drang om nieuwe uitdagingen aan te pakken bleken perfect verenigbaar.

Begin september kondigden de kalenders in alle klaslokalen aan dat we de ecologische toer opgingen. Groei samen met Scheppers zou leerkrachten en leerlingen een jaar lang laten nadenken over de toekomst van onze planeet. Vrij snel deden excursies naar de BOZAR en het MuHKA al vermoeden dat Creatie & Mode niet alleen zocht naar mogelijkheden om het jaarthema in het eindproject te verwerken, o.a. dankzij het werk van Hüseyin Alptekin, maar dat ook de kunst van het ‘tentoonstellen’ aandachtig werd bestudeerd. Uiteindelijk kregen we te horen dat ‘recyclage in de mode’ het thema van het eindproject zou worden en dat het project de vorm zou aannemen van ... een tentoonstelling.

Waarom een tentoonstelling? Ten eerste bood het de leerlingen de kans om iets meer de avant-garde richting uit te gaan. Niet alle kledingstukken moesten onmiddellijk draagbaar zijn. Ze konden ook als volwaardige kunstwerken aan de muur van een museum hangen, soms zelf in een schilderijkader. Recyclage kan immers tot heel extravagante kledingstukken leiden Een tweede reden voor de nieuwe vorm was de kans om met verschillende organisaties samen te werken, organisaties die scholen aanmoedigen om aan cultuur te doen.

En toen liep het even mis. Terwijl de leerlingen ijverig aan hun ontwerpen werkten, vergaderden de leerkrachten met allerlei instanties om mogelijke locaties te bespreken, materiaal uit wisselen en zo meer. Maanden gingen voorbij zonder enig resultaat, zodat de leerkrachten in maart (!) de moedige beslissing namen om de zaak toch maar helemaal in eigen handen te nemen. Een gigantische opgave. Maar toen kwamen de reddende engelen.

Nu het schooljaar naar zijn einde liep, had het jaarthema een passende finale nodig. Waarom zouden we van het toonmoment niet gebruik maken om aan de buitenwereld de verwezenlijkingen van het jaarthema voor te stellen? De praktische voorbereiding van de opening van de schooltuin werd destijds volledig verzorgd door leerlingen van 4BSO. Was dit voor herhaling vatbaar?

De finale

De vorm lag vast, de locatie was gereserveerd en we hadden zelfs een titel: Plan C. Voor de buitenwereld verwees de titel naar alle elementen met een C die onze wereld zouden moeten redden (creatie, cultuur, communicatie, ...), insiders begrepen dat het - na een lange lijdensweg - om de derde versie van het eindproject ging. De tentoonstelling zou drie dagen duren, met op de eerste dag een plechtige opening, de zogenaamde ‘vernissage’.

De heer De Beucker zette de leerlingen van 4OR aan het werk om de vernissage voor te bereiden. Ze verzamelden alle werkstukken die tijdens de verschillende lessen over het jaarthema gemaakt werden, schreven uitnodigingen en bereidden presentaties voor. Intussen repeteerde mevrouw Janssens met een koor van vrijwilligers, het zogenaamde Eco-koor. Geleidelijk aan raakten steeds meer klassen bij het eindproject betrokken. Het grote werk begon in de week van 23 mei. Waardevolle kunstwerken moesten (door de regen) naar de Oude Beurs gebracht worden, een mooie locatie die het stadsbestuur blijkbaar achter een wirwar van wegomleidingen heeft verstopt. Drie dagen lang werkten leerlingen en leerkrachten aan de opbouw van de tentoonstelling. Wat twee maanden eerder nog een naïeve droom leek, stond op donderdag 26 mei klaar voor de eerste bezoekers.

De leerlingen van 4OR ontvingen de gasten op het binnenplein van het gebouw en begeleidden hen - langs de pop-up store van Retail & You - naar het auditorium. Daar werd de avond plechtig ingeleid ... door de leerlingen van 4OR. Zij legden uit hoe er tijdens het schooljaar aan het thema was gewerkt en wat de gasten nog mochten verwachten. Bij sommigen speelden de zenuwen parten, anderen praatten alsof ze niet anders gewoon waren.

Daarna kreeg het gelegenheidskoor de kans om te schitteren. Onder begeleiding van mevrouw Janssens brachten de leerlingen vier liedjes met een ecologisch thema: Earth Song (Michael Jackson), Sing For The Climate (van de Big-Ask-campagne), Laat ons een bloem (Louis Neefs) en Song For a Dying Planet (Joe Walsh).

Tijd om de tentoonstelling te gaan verkennen. Ook dit werd door de leerlingen van 4OR geregeld. Ze hadden de gasten in groepjes verdeeld en elk groepje kreeg een leerling als begeleider door het doolhof van de Oude Beurs. In elke zaal stond bovendien een leerling die zich had verdiept in de ontstaansgeschiedenis van de tentoongestelde werken en dit alles maar al te graag aan de bezoekers wou vertellen. Het succes van de vernissage zorgde ervoor dat sommige groepen af en toe moesten wachten omdat de vorige groep bezoekers nog niet uitgekeken was op de kunstwerken, maar dat vond niemand erg.

Wie het doolhof overleefde, belandde op het einde van de avond terug op het binnenplein waar een drankje klaarstond. De leerlingen van mevrouw De Bie boden iedereen gezonde, creatieve hapjes aan. Ik weet niet of het aan de drankjes of de hapjes lag, maar de meeste leerlingen hadden op dat moment een brede grijns op hun gezicht: geen reden tot zenuwachtigheid meer, alleen nog maar felicitaties in ontvangst nemen voor de organisatie of voor de kunstwerken. Plan C verdiende duidelijk een A plus.

PLAN C - An End To Waste

Maar welke kunstwerken mochten we daar bewonderen? Naast installaties die uitleg gaven over de schooltuin of werkstukken van de lessen Plastische Opvoeding bestond de tentoonstelling toch vooral uit werk van Creatie & Mode. Een klein overzicht:

De meisjes van 2CV verzetten zich tegen de wegwerpmaatschappij met Audrey Capes. Hun idee van duurzaamheid bestond erin een cape te maken van kwalitatief hoogstaand materiaal dat jaren dienst kan doen, een kledingstuk dat dankzij de eenvoudige kleuren nooit uit de mode is, net zoals hun inspiratie, Audrey Hepburn. Om de jacht op bedreigde diersoorten aan te klagen, verwerkten ze oude knopen tot silhouetten van zulke dieren.

In Paper Pressure vergeleken de leerlingen van 3CM de vluchtigheid van de hedendaagse mode met de vergankelijkheid van krantenpapier. Rokken van krantenpapier symboliseren ‘fast fashion’, de goedkope kledij die je maar een paar keer kan dragen. Voor Falda Durable werkten de leerlingen samen met de afdeling fotografie van het Stedelijk Lyceum Cadix. Ze creëerden een tijdloze rok en lieten zich dan fotograferen in verschillende tijdperiodes. Zo bewezen ze dat smaakvolle kledij tijdloos is.

The Circle of Jeans van 4CM had je misschien al in de etalage van het Modemuseum gezien. Samen met de bustiers van 6CM mochten de kledingstukken van gerecycleerde jeans een maand lang schitteren tussen de grote namen van de hedendaagse mode.

Ghost of Fast Fashion van 5CM werd tentoongesteld in de grootste ruimte van de Oude Beurs. Vijf winterjassen, bekend van de affiche, hingen voor een groot scherm waar beelden uit The True Cost verschenen, een documentaire over de impact van de kledingindustrie op het milieu. Wie goed keek, kon zien dat de jassen uit gerecycleerde donsdekens bestonden. Heterotopia was dan weer rechtstreeks geïnspireerd door een werk van Hüseyin Alptekin. De leerlingen brachten hun persoonlijkheid tot uiting in de weergave van hun ideale leefomgeving.

Natuurlijk zijn de sterren van de eindprojecten van Creatie & Mode altijd weer de leerlingen van 6CM. Zij stelden niet minder dan drie creaties tentoon. Ten eerste transformeerden ze klassieke herenpakken om tot opmerkelijke bustiers (De puntbeha is terug!), maar dat wist je al als je een bezoek had gebracht aan het Modemuseum. Voor hun geïntegreerde proef volgden ze een trend die Dries Van Noten eerder had gestart en ontwierpen ze een kledingstuk geïnspireerd door het Oosten, de wereld van de geisha’s. Naar het Oosten en terug.

De dames van 6CM waren de enigen die hun laatste ontwerp ook werkelijk droegen en aan het publiek toonden. Ze dwaalden door een oude ziekenhuiskamer in avondjurken geïnspireerd door AF Vandevorst en Hüseyin Alptekin, ontwerpers die duidelijk iets hebben met koelheid, verveling maar ook mysterie. Het beeld van zes eindejaarsstudenten, gehuld in unieke kledingstukken die duidelijk eenzelfde lijn hadden, suggereerde samenhang én individualiteit. Zes meisjes die als klas afstuderen en nu hun eigen weg gaan.

Proficiat aan alle medewerkers. Wat wordt het volgend jaar?

De grote finale